• GENERAL

    Koński dekalog

    Dzień dobry moi mili! Dziś w menu dziesięć pryncypiów, czytaj zasad w treningu koni, zgrabnie sformułowanych przez najmądrzejsze głowy końskiego świata nauki. Przed Państwem „ISES 10 training principles” [1].  Zapewne zdarzyło mi się wspomnieć Wam o najwspanialszej ekipie końskich naukowców, którzy połączyli się kilkanaście lat temu pod szyldem „International Society for Equitation Science”, hm? ISES to grupa zrzeszająca profesorów, doktorów, etologów, fizjologów, anatomów, neurobiologów, zoologów, weterynarzy, behawiorystów, trenerów-praktyków z całego świata, którym na serduszku leży dobrostan koni. Cóż wydumali mądrego? Krótko, zwięźle i na temat – przedstawili dziesięć zasad, które powinny być brane pod uwagę nie tylko podczas wielkiego treningu, ale zwłaszcza zwyczajnego, codziennego bycia z naszymi kopytnymi. Do tego…

  • GENERAL

    Koń w koronie

    Trudno dziś szukać bardziej gorącego tematu. Czy wiecie już wszystko o nowym koronawirusie SARS-CoV-2 i chorobie COVID-19? Czy konie mogą zachorować albo rozprzestrzeniać wirusa? Czy istnieje koronawirus koni? Co robić w tym trudnym czasie? Jak możecie się domyślić kocham publikacje naukowe, jestem trochę skrzywiona, cóż zrobić, taka soczysta metaanaliza to miód na me serduszko, ale przy ówczesnej koronnej dynamice jeszcze nie ma co marzyć o klasie zaleceń I oraz poziomie wiarygodności danych A wg EBM [1]. Na nasze szczęście nauka jest wspaniała. Wiecie, że tysiące ludzi pracuje dzień i noc by zatrzymać tego motyla i jego efekt? Codziennie pojawiają się nowe publikacje [2], typowane są potencjalne substancje czynne [3], prowadzonych…

  • GENERAL

    Co Pawłow ma do koni? Warunkowanie klasyczne.

    Ha! Ten temat kręci mnie jak winyl w gramofonie. Żadna inna istota nie dorównuje człowiekowi jeżeli chodzi o umiejętność uczenia się. Ewolucyjnie, w wyniku selekcji pewne cechy behawioralne „wygrywały” z innymi, były bardziej optymalne w danym środowisku dla danego gatunku. Wszyscy dobrze wiemy o jakich końskich cechach mowa… reklamówka! I dzidaaaaaa! Takie wyposażenie genetyczne jest przekazywane „z pokolenia na pokolenie”. Wrodzone zachowania pozwalają na wejście naszemu koniczkowi do tego dziwnego świata z gotowością do działania prawie od razu po urodzeniu, wstaje, chodzi, biega, jest to korzystniejsze od adaptacji poprzez uczenie się, bo omija niebezpieczny czas w którym zwierzę nie wie jak funkcjonować – być albo nie być koniu, jak mawiał…

  • GENERAL

    Koń+Lonża+Pessoa=???

    Temat dzisiejszej lekcji: lonżowanie konia z użyciem pomocy treningowych, czyli oganianie konia w kółko na sznurku wciśniętego w kolejną pajęczynę sznurków. Dla umysłów ścisłych bądź też ściśniętych zagadka – jakie jest rozwiązanie równania z tematu artykułu? Spora część pewnie zna odpowiedź i pozwolę sobie zgadnąć, że jest to jedna z poniższych: A) O matko! Dramat! Koń wciśnięty w system Pessoa wygląda jak szynka przygotowana do wędzenia! A na koniec przyjdzie Reksio i go zje, nie, nie, jeszcze raz NIE! B) Dlaczego by nie? Wszystko jest dla ludzi… zwłaszcza jak umiesz z tego korzystać, wiesz w jakim celu, w jakiej sytuacji, ja tam stosuję i widzę pozytywne efekty, jestem na TAK.…

  • LEARNING,  SCIENCE

    Wydrukować Ci konia?

    Mam fajną drukarkę, taką szarą, można nawet powiedzieć że siwą. Ach, kto nie marzył w wieku lat nastu (a może nadal marzy), by wyhodować sobie czempiona, a potem spać z nim razem w boksie i kroczyć dziarsko ścieżką pełną sukcesów jeździeckich dochodząc do upragnionego olimpijskiego złota… Przyznać się bez bicia, nie ma w tym nic złego, marzenia są piękne. Ja na przykład ostatnio marzę o ciepłym obiedzie albo wylegiwaniu się w łóżku chociaż do 8 rano, jeszcze nie mogę się zdecydować. Kilkanaście lat temu, jeszcze w liceum, jako młoda i opętana końmi dziewczyna robiłam swój pierwszy projekt badawczy. IMPRINTING. Cóż by innego? Pamiętam to uczucie nieskończonego szczęścia kiedy udało mi…

  • GENERAL

    Ile waży kontakt?

    A może lepiej ile waży gniazdko elektryczne? Ha, ha! Taki żarcik o kontakcie na początek. Pamiętam jak zaczynałam naukę jazdy konnej, a było to tak dawno, że w szkółkach oprócz Equusów caballusów można też było pojeździć na dinozaurach a zamiast pięknych padów ANKY pod siodłami były koce i pianka, serio, zawsze mnie zastanawiała kwestia tego kontaktu z pyskiem konia. Ciągle się bałam, że zrobię bidakowi krzywdę, a to za mocno przytrzymam, pilnowałam się, żeby ręka nie działała wstecz, żeby nie była „martwa”, niezłą schizę z tym miałam. Do tej pory pamiętam słowa mojej Trenerki, która tłumaczyła mi, że ten kontakt to powinien być jak taka „guma od gaci” – powinien…

  • LEARNING

    Habilitacja z habituacji

    Cóż za trudne pojęcie! Habituacja, habilitacja, habitat, habit… wiele słów na „ha” się ciśnie, jak to zapamiętać? Zresztą te wymysły na pewno mnie i mojego konia nie dotyczą, jakieś szarlatańskie czary-mary, ja tu jeżdżę wysokie sporty i nie będę mojego szport-pferda ośmieszać jakimiś balonami czy parasolkami, no bez przesady. Niestety, ale tak się składa, że habituacja dotyczy każdego konia – występowała i występuje u koni dzikich, zdziczałych, małych, dużych, chudych, grubych, rekreacyjnych, sportowych, różowych i nawet tych w paski czy z klasą (i u ślimaków też!). Sorry, taką mamy biologię, więc może lepiej sprawdź czy naprawdę wiesz o co w tym chodzi… Czyli chodzi o to całe odczulanie? Ojejujeju-oretyrety. Nie…

  • GENERAL

    Nachrapnik – studium przypadku

    Jeśli zdecydowałeś się na jazdę na ogłowiu wędzidłowym to najprawdopodobniej zaliczasz się do jednej z dwóch grup jeźdźców – używasz nachrapnika i będziesz tego bronił lub nie korzystasz z tego elementu sprzętu i zdania na ten temat nie zmienisz. Teraz pytanie: czy te dwie grupy ludzi to na pewno zbiory rozłączne, czyli brak im elementów wspólnych? Kto ma rację? Jeśli leży mi na serduszku dobro mojego konia bardziej niż współmałżonka to mam zakładać ten nachrapnik czy lepiej sobie podarować? Czy można jeździć z nachrapnikiem i nie robić krzywdy? Można. Czy można jeździć bez nachrapnika i nie robić krzywdy? Można. Bądź tu mądry. Przyjrzyjmy się obiektywnie temu kontrowersyjnemu (dobrze, że nie…

  • SCIENCE

    Ucz się koniu, ucz…

    Jak uczą się konie? Wystarczy jedna powtórka czy może kilka lat kręcenia kółek to wciąż za mało? Jeśli nie wiesz, to zapraszam, a jeśli wiesz, to jeszcze bardziej zapraszam (a jeśli wiesz, że nie wiesz to w końcu jesteś na dobrej drodze, żeby stwierdzić, że „to zależy”). Mały rys historyczny Czy wiecie, że pierwsze treningi rozpisano dla koni jakieś 3500 lat temu? Tak, tak, powiecie, przecież wszyscy znają Ksenofonta… historia to nudy… Hola, hola, nie tak szybko! Na Greków w sukienkach i suto zakrapiane imprezki na Olimpie jest trochę za wcześnie, trzeba się cofnąć jeszcze dalej aż w klimaty piramid, ale nie do Egiptu tylko trochę obok. Dokładnie pamiętam ten…

  • SCIENCE

    Z wędzidłem czy bez, czyli „Trudne sprawy” w nauce…

    Bardzo często i chętnie powołujemy się na badania naukowe. Badanie naukowe – to brzmi dumnie! Wiecie co mam na myśli, tak elegancko błysnąć w towarzystwie niczym kot-naukowiec w hipsterskich oksach, że niby prenumerujemy jakiś naukowy periodyczek i jak zwykle ci Amerykańscy naukowcy odkryli… Niestety rzadko kiedy sprawdzamy jaki jest poziom danego dowodu naukowego, jak dane badanie zostało zaprojektowane, jaka jest liczebność grup badanych, zastosowane metody statystyczne… czy ktoś z was w ogóle to sprawdza czy tylko ja mam takie skrzywienie? A wszystko to ma olbrzymie znaczenie, aby móc powiedzieć, że wnioski z badania są rzetelne i wiarygodne. [O badaniach naukowych pisałam w ostatnim wpisie – O TUTAJ]. Postanowiłam wziąć na…